OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

Antarktyka to strefa polarna Ziemi, położona wokół bieguna południowego. W jej skład wchodzą: kontynent Antarktyda, otaczający go Ocean Południowy oaz leżące tam wyspy. Nazwa Antarktyka pochodzi od greckiego antarktikós (anti- naprzeciw, arktos - niedźwiedź)...czytaj dalej...

ZARYS HISTORII ODKRYCIA I POZNANIA

Już w starożytności zakładano, że jeżeli Ziemia jest kulą, to na półkuli pd. musi istnieć duży ląd, który niejako równoważy masę kontynentu półkuli pn. Ten hipotetyczny ląd nazywano Antypody, Alter Orbis, Terra Ancognita. Pogląd ten był podtrzymywany aż do czasów nowożytnych...czytaj dalej...

BADANIA NAUKOWE

W trakcie III Międzynarodowego Roku Geofizycznego naukowcy z 12 państw biorących udział w badaniach powołali w 1958 roku Naukowy Komitet Badań Antarktyki - SCAR (Scientiffic Committee on Antarctic Research). SCAR jest instytucją pozarządową koordynującą badania ...czytaj dalej...

SYTUACJA PRAWNA

W miarę odkrywania i poznawania Antarktydy państwa prowadzące eksplorację pretendowały do poszczególnych obszarów kontynentu i przylegających mórz. Pierwsze roszczenia terytorialne wysunęła Wielka Brytania w 1908 i 1917, biorąc w posiadanie obszar na pd. od 50⁰S pomiędzy 20 a 50⁰W...czytaj dalej...

BUDOWA GEOLOGICZNA

Historia geologiczna Antarktydy ściśle związana jest z przeszłością geologiczną takich kontynentów, jak Afryka, Australia, Ameryka Południowa oraz subkontynent Indii. Kontynenty te przed górną jurą tworzyły jeden superkontynent - Gondwanę. Z tego powodu wielkie struktury geologiczne...czytaj dalej...

KLIMAT

Klimat Antarktydy jest najsurowszym na kuli ziemskiej. Wpływa na to przede wszystkim położenie lądu w polarnych szerokościach geograficznych wokół bieguna południowego i ścisła izolacja od ciepłych prądów morskich przez dryf wiatrów zachodnich okrążających Ziemię wokół Antarktydy. W rezultacie tego...czytaj dalej...

UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNII

Wielki lądolód osadzony na podłożu skalnym przykrywa je prawie całkowicie na pow. 12,2-12,5 mln km². Na wielu odcinkach wybrzeża, o dł. ok. 17800 km, zewnętrzne części tego lądolodu pływają na wodach morskich w postaci gigantycznych płyt zwanych lodowcami szelfowymi, które zajmują następne 1.4-1.6 mln km²....czytaj dalej...

GLEBY I ROŚLINNOŚĆ 

Przeważająca część Antarktydy znajduje się w strefie polarnej. Obejmuje ona swoim zasięgiem kontynent Antarktydy, jak również większość rozrzuconych wokół niej wysp subantarktycznych. Sam kontynent Antarktydy, pokryty grubą powłoką lądolodu, jest prawie zupełnie pozbawiony szaty roślinnej. Wyjątkiem ...czytaj dalej...

ŚWIAT ZWIERZĘCY I KRAINY ZOOGEOGRAFICZNE

Świat zwierzęcy Antarktyki, w odróżnieniu od innych regionów świata, charakteryzuje się niewielką różnorodnością gatunków i bardzo małym udziałem form endemicznych (gł. wśród bezkręgowców). W przeważającej części świat organiczny rozwija się na otaczających kontynent Antarktydy morzach i wyspach, gdyż ogromna ...czytaj dalej...

OCHRONA PRZYRODY

Historia ochrony przyrody w Antarktyce sięga lat 20. XIX w. W 1924 zostały objęte ochroną należące do Francji wyspy Św. Pawła, Amsterdam, Wyspy Crozeta i Wyspy Kerguelena, które wspólnie utworzyły park narodowy Antarctique Francaise. Dziesięć lat później podobne kroki podjęła Nowa Zelandia, która...czytaj dalej...

ZASOBY ANTARKTYKI

Pod pojęciem żywych zasobów rozumiemy ogół gatunków roślin i zwierząt, które obecnie lub w przyszłości mogą być wykorzystywane gospodarczo przez człowieka. Antarktyka, mimo iż jest jednym z najuboższych faunistycznie regionów świata, posiada kilkadziesiąt gatunków ważnych z punktu widzenia działalności...czytaj dalej...

TURYSTYKA

Wyjątkowo niesprzyjające egzystencji człowieka warunki środowiska przyrodniczego oraz peryferyjne położenie Antarktydy sprawiły, że przez długi czas kontynent ten znajdował się poza zasięgiem wyjazdów turystycznych. Jego egzotyką zaczęto się szerzej interesować dopiero ...czytaj dalej...

WYSPY ANTRAKTYCZNE I SUBANTARKTYCZNE

Wyspy antarktyczne znajdują się na pd. od konwergencji antarktycznej,a wyspy subantarktyczne leżą pomiędzy konwergencją antarktyczną a subtropikalną. Szereg wysp położonych w najbliższym sąsiedztwie Antarktydy połączonych jest stale lodowcami szelfowymi z kontynentem. Przykładem są ...czytaj dalej...